Energie

Eén op de vier huishoudens overweegt verwarming uit te laten vanwege energiekosten

Radiator in een Nederlandse woonkamer met een thermostaat op 16 graden

Een kwart van de Nederlandse huishoudens overweegt deze winter de verwarming helemaal niet aan te zetten. Bijna 70 procent wil het stookgedrag aanpassen om kosten te besparen, blijkt uit onderzoek van Essent. Maar een koud huis kan ook gezondheidsproblemen veroorzaken.

De zorgen over de energierekening hebben grote invloed op het stookgedrag van Nederlandse huishoudens. Uit onderzoek van energieleverancier Essent blijkt dat bijna 70 procent van de Nederlanders deze winter minder of anders wil verwarmen. Opvallend is dat één op de vier huishoudens zelfs overweegt de verwarming helemaal uit te laten. Deskundigen waarschuwen dat langdurig verblijven in een koude woning gezondheidsrisico's kan opleveren.

Nu het stookseizoen is begonnen, proberen veel Nederlanders hun energieverbruik zoveel mogelijk te beperken. Niet alleen door de thermostaat lager te zetten, maar ook door bepaalde kamers niet meer te verwarmen of andere verwarmingsmethoden te gebruiken.
De uitkomsten van het onderzoek van Essent laten zien hoe groot de invloed van energiekosten op het dagelijks leven is geworden.

Bijna 70 procent wil anders gaan verwarmen

Volgens Essent verwacht bijna zeven op de tien Nederlanders deze winter hun stookgedrag aan te passen.
Een kwart van de ondervraagden overweegt zelfs om de centrale verwarming helemaal niet te gebruiken. Daarnaast maakt ongeveer de helft zich zorgen over de mogelijkheid dat het thuis te koud wordt.

De resultaten onderstrepen dat betaalbaarheid een belangrijke rol speelt bij de beslissing om de verwarming aan te zetten.
Sinds de energiecrisis van 2022 zijn Nederlandse huishoudens volgens Essent structureel ongeveer een kwart minder gas gaan verbruiken. Dat komt onder meer door energiebesparende maatregelen, woningisolatie en bewuster verwarmingsgedrag.

Steeds meer huishoudens gebruiken alternatieve verwarming

Uit aanvullend onderzoek dat Essent op 11 november publiceerde, blijkt dat veel Nederlanders zoeken naar andere manieren om hun woning warm te houden. Ruim een kwart van de ondervraagden, 27 procent, verwarmt inmiddels een deel van de woning zonder gebruik te maken van de cv-ketel en nog eens 36 procent geeft aan dit te willen gaan doen.
Daarbij worden verschillende alternatieven gebruikt, zoals elektrische kachels, infraroodpanelen en airconditioners die ook kunnen verwarmen.
Ook eenvoudige maatregelen, zoals het dragen van een extra trui of het gebruiken van een deken, worden regelmatig genoemd.

Grote regionale verschillen

Het onderzoek laat zien dat het verwarmingsgedrag per regio verschilt.
In Oost-Nederland verwarmt ongeveer drie op de tien huishoudens een deel van de woning op een andere manier dan met de cv-ketel.
In Noord-Brabant is dat ongeveer één op de drie, terwijl dit in Limburg bij minder dan één op de vijf huishoudens gebeurt.

In Oost-Nederland geeft ongeveer twee derde van de ondervraagden aan niet de volledige woning te verwarmen. In de Randstad gaat het om iets meer dan de helft. Veel mensen kiezen er dus voor om kamers afzonderlijk te verwarmen in plaats van het gehele huis te verwarmen.
Hierbij is een grote rol weggelegd voor slimme thermostaten zoals bijvoorbeeld die van Tado.

De zorgen over een koude woning zijn het grootst in Noord-Nederland. Daar is 28 procent zeer bezorgd over de binnentemperatuur tijdens de winter, tegenover ongeveer 20 procent landelijk.

Verwarming helemaal uitzetten is niet zonder risico

Hoewel het uitschakelen van de verwarming direct energie kan besparen, kan een langdurig koude woning nadelige gevolgen hebben.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert 18 graden Celsius als een algemeen veilige binnentemperatuur tijdens koude perioden voor de bevolking. Voor kwetsbare groepen, zoals ouderen, jonge kinderen en mensen met bepaalde gezondheidsproblemen, kan een hogere temperatuur nodig zijn.

Een koude woning kan bovendien problemen veroorzaken met vocht en schimmel.
Wanneer warme, vochtige binnenlucht in contact komt met koude oppervlakken, kan condens ontstaan. Vooral in slecht geïsoleerde woningen kan dit leiden tot schimmelvorming.
Schimmels kunnen luchtwegklachten verergeren en zijn vooral ongewenst voor mensen met astma of andere luchtwegaandoeningen.

De verwarming volledig uitschakelen is daarom niet altijd een verstandige manier om op energiekosten te besparen.

Elektrisch verwarmen is niet automatisch goedkoper

Een elektrische kachel of een infraroodpaneel lijkt een aantrekkelijk alternatief voor de cv-ketel. Toch betekent elektrisch verwarmen niet automatisch dat de energierekening lager uitvalt.
Een elektrische kachel van 2.000 watt verbruikt bijvoorbeeld 2 kilowattuur elektriciteit wanneer deze één uur op vol vermogen werkt.
Bij een stroomprijs van € 0,30 per kilowattuur kost dat ongeveer € 0,60 per uur. Wanneer je zo'n kachel dagelijks bijvoorbeeld vier uur gebruikt, betaal je bij dat tarief ongeveer €72,- per maand, wat voordelig kan zijn wanneer je slechts één ruimte tijdelijk verwarmd wilt hebben.
Voor het verwarmen van een volledige woning kan een gewone elektrische kachel echter duurder uitvallen dan een efficiënte cv-installatie.

Een airconditioner met verwarmingsfunctie of een warmtepomp werkt anders. Deze apparaten kunnen met één kilowattuur elektriciteit meerdere kilowatturen warmte leveren en zijn daardoor doorgaans aanzienlijk efficiënter dan een gewone elektrische kachel.
Welke verwarmingsmethode het goedkoopst is, hangt af van de energieprijzen, het rendement van het apparaat en de isolatie van de woning.

Energiearmoede blijft een belangrijk probleem

De onderzoeksresultaten sluiten aan bij de bredere zorgen over energiearmoede in Nederland.
Volgens de cijfers die Essent aanhaalt, hebben ongeveer een half miljoen huishoudens te maken met energiearmoede.
Daarnaast lopen nog eens ongeveer een miljoen huishoudens het risico financieel in de problemen te komen door hun energierekening. Bij deze huishoudens drukken energiekosten relatief zwaar op het beschikbare inkomen.
Essent wijst ook op verborgen energiearmoede. Daarbij beperken huishoudens hun energieverbruik zo sterk dat hun energierekening relatief laag lijkt, terwijl zij hun woning onvoldoende kunnen verwarmen. Deze groep is moeilijker te herkennen, omdat een laag energieverbruik niet altijd betekent dat iemand voldoende financiële ruimte heeft.

Essent wil wettelijke norm voor betaalbare energie

Essent pleit ervoor om betaalbaarheid van energie een duidelijkere plaats te geven in het landelijke energiebeleid.
De energieleverancier stelt voor om als uitgangspunt te nemen dat huishoudens niet meer dan 8 procent van hun inkomen aan de energierekening kwijt zouden moeten zijn. Volgens Essent zou bij nieuwe energiemaatregelen vooraf moeten worden onderzocht welke gevolgen deze hebben voor de betaalbaarheid.

Het gaat hierbij om een voorstel van de energieleverancier en niet om een bestaande wettelijke grens.
De totale energierekening wordt niet alleen bepaald door de gas- en stroomtarieven, maar ook energiebelasting, vaste leveringskosten, netbeheerkosten en BTW hebben invloed op het bedrag dat huishoudens uiteindelijk moeten betalen.

Hoe kun je besparen zonder de verwarming volledig uit te zetten?

Huishoudens die willen besparen op hun energiekosten hebben verschillende mogelijkheden om minder te verbruiken zonder dat de woning hierdoor langdurig te koud wordt.

  1. Verwarm alleen de ruimtes die je gebruikt
    Het is niet altijd nodig om alle kamers op dezelfde temperatuur te houden. Door ruimtes die je minder gebruikt beperkter te verwarmen kan het energie en gasverbruik flink dalen.
  2. Zet de thermostaat een graatje lager.
    Een verlaging van de binnentemperatuur kan het gasverbruik verminderen. Hoeveel dit precies oplevert hangt af van de woning, de buitentemperatuur en hoe(veel) je op dit moment verwarmt.
  3. Voorkom onnodig warmteverlies
    Tochtstrips, radiatorfolie
    en goede kierdichting kunnen helpen om warmte beter binnen te houden.
    Vooral in oudere woningen kunnen relatief eenvoudige maatregelen verschil maken.
  4. Blijf voldoende ventileren
    Ventilatie van je woning is erg belangrijk, ook wanneer de verwarming lager staat.
    Zorg ervoor dat je ventilatie op orde is om vocht en schimmelproblemen te voorkomen,
  5. Controleer het energiecontract
    Misschien wel de makkelijkste en goedkoopste oplossing en toch zijn er veel mensen die geen idee hebben wat voor contract ze hebben. Heb je bijvoorbeeld een variabel contract of een contract dat binnenkort afloopt? Dan zou je kunnen onderzoeken of andere tarieven (of andere leveranciers) gunstiger zijn.
    Let op als je gaat vergelijken. Vergelijk niet alleen de leveringstarieven maar ook de bijkomende kosten en eventuele voorwaarden.


Altijd als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen? Abonneer je op de RSS feed.
Deel deze pagina
WhatsApp Facebook LinkedIn
Betrouwbare informatieActuele en onafhankelijke informatie.
Handige toolsDirect aan de slag, gratis te gebruiken.
Bespaar geldVergelijk en ontdek waar het voordeliger kan.
Duurzame keuzesBespaar vandaag en denk aan morgen.